Wczoraj, 30.01, na dworcu PKP w Szczecinie oficjalnie otworzyliśmy drugą z cyklu, sztafetową

zdjęcia Rafała Wierzbickiego /Afryka Nowaka:

[View with PicLens]

O wystawie Metro pisze tak:

“Przez 799 dni 117 osób przejechało Afrykę śladami polskiego podróżnika, który ponad 70 lat temu rowerem i pieszo przemierzył Czarny Ląd. Zdjęcia z wyprawy >Afryka Nowaka< ruszyły w podróż po Polsce”

Przedstawiamy terminarz “sztafetowej” wystawy zdjęć, nowego, wspólnego z Dworcem Polskim cyklu wystaw w ramach GALERII OPEN. W trakcie wystawy prezentowane będą wybrane zdjęcia Kazimierza Nowaka i uczestników sztafety Afryka Nowaka. Wystawa będzie podróżować po całej Polsce – sprawdź, czy zawita również do Twojego miasta. Odpowiedź na pytanie, gdzie będzie prezentowana jest prosta: wszystkie wystawy odbywają się na dworcach kolejowych.

Więcej o wernisażach i imprezach towarzyszących już wkrótce.

O wystawie Metro pisze tak:

“Przez 799 dni 117 osób przejechało Afrykę śladami polskiego podróżnika, który ponad 70 lat temu rowerem i pieszo przemierzył Czarny Ląd. Zdjęcia z wyprawy >Afryka Nowaka< ruszyły w podróż po Polsce”

Karol Ornarowicz użyczył głosu Kazimierzowi Nowakowi oraz poprowadził i zrealizował 3 audycje.

Dziękujemy Pani Joannie Gips za wsparcie finansowe dla łączenia się z uczestnikami przebywającymi w Afryce podczas audycji.

Zapraszamy do wysłuchania audycji >>TUTAJ<< (30 min).

(Aby obejrzeć w wyższej rozdzielczości kliknij prawym -> otwórz w nowym oknie / otwórz w nowej karcie, a następnie powiększ poprzez kliknięcie lewym przyciskiem myszy gdy pojawi się lupa ze znakiem “+”).

Norbert Skrzyński opowiada z Tunezji o trwającym tam etapie specjalnym.

Do tego garść informacji – w tym zaproszenie dla WSZYSTKICH na wielki finał w Poznaniu (chyba zapomniałem powiedzieć: na rowerach!).

Świąteczne życzenia z Afryki!

Audycji można odsłuchać klikając >>TUTAJ<<

Lotnisko to z Frankfurtem, oprócz nazwy, niewiele ma wspólnego, gdyż dzieli je od niego ok. 150 km. Przylecieliśmy wieczorem, zanim gotowy był raport uszkodzeń, których nasza tania linia lotnicza dopuściła się na Brennaborze, było już ciemno. Gdy opuściliśmy lotnisko, musieliśmy szybko przestawić się na nowe realia – topniejący śnieg na drodze i temperaturę plus trzy stopnie przy niemal stuprocentowej wilgotności powietrza. Wiemy wiemy, pewnie dla większości rowerzystów w Polsce to obecnie chleb powszedni, ale my dopiero co chodziliśmy po Marrakeszu w krótkich spodenkach wczesnym popołudniem szukając ożywczego cienia.

Tak czy owak cierpiąc z powodu długich zjazdów (sic!), na których zamarzaliśmy i ciesząc się podjazdami, na których odzyskiwaliśmy czucie w palcach (w tej sytuacji złapanie przez Magdę gumy na zjeździe było chwytem poniżej pasa) dotarliśmy do oddalonej o niecałe 30 km od lotniska miejscowości Kirn. I tu znaleźliśmy się w kropce, gdyż nasz promocyjny bilet kolejowy obowiązywał dopiero od następnego dnia. Przed zimnem schroniliśmy się w tureckiej pizzerii…

Od słowa do słowa, nie dość że zamiast za 112 euraków w hotelu to noc spędziliśmy za friko w niewykończonym domu właściciela restauracji, który z resztą okazał się nie Turkiem lecz Kurdem, to jeszcze dostaliśmy od naszych nowych sąsiadów, którzy okazali się być Ormianami, zaproszenie na herbatkę.

Herbatka okazała się być kolacją, na której oprócz herbaty podano także tradycyjne ormiańskie cienkie placki oraz ormiańskie słodycze – orzechy w takiej brązowej galarecie. Przy okazji lingwistycznie zostaliśmy przetestowani do granic naszych możliwości: po rozruszaniu naszego zardzewiałego niemieckiego w czasie rozmowy z Kurdem, przyszedł czas na dziurawy rosyjski, w którym rozmawialiśmy z Ormianami.

Następnego dnia w trakcie jednej z przesiadek (wymagał tego nasz promocyjny bilet) wylądowaliśmy w Wittenberdze. Przed katedrą, na której dzrzwiach Marcin Luter niegdyś przybił swoje słynne 95 tez rozpoczynając w ten sposób Reformację, odbywał się Weinachtsmarkt – tradycyjny niemiecki targ świąteczny, gdzie podaje się świąteczne dania i grzane wino. Centralny punkt placu zajmowała szopka z plastikową podobizną… wielbłąda.

\n[There is a video that cannot be displayed in this feed. Visit the blog entry to see the video.]

Jak się okazało nasz Ueli nie wylądował ani w Algierii, ani w Maroku (tam wszakże znaleźliśmy osiołka) lecz jakimś dziwnym zbiegiem okoliczności u naszych zachodnich sąsiadów.

Skoro już go wreszcie znależliśmy, ostatecznie zamykamy etap specjalny przez Maroko (i Niemcy i życzymy wszystkim, a w szczególności znajdującemu się w Tunezji drugiemu etapowi specjalnemu, Wesołych Świąt!

Po zaciętym boju na dworcu autobusowym o cenę biletu do Marrakeszu i transport naszych rowerów, naprawdę zmęczone zachłannością bileterów i bagażowych, nareszcie zajmujemy miejsca w autobusie. Opuszczamy urocze Ouarzazate. Jednogłośnie stwierdzamy, że jazda autobusem nie jest naszym ‘numerem jeden’ na liście ulubionych czynności rowerzysty. Z nostalgią i smutkiem spoglądamy na przepiękne widoki przesuwające się za szybą autobusu. To przecież Atlas Wysoki i przełęcz  Tizi-n-Tichka . Przepiękne, długie podjazdy i niesamowicie kręte zjazdy a w tle ośnieżone stoki. No cóż, nie można mieć wszystkiego. Będzie zatem okazja aby wrócić i przejechać ten odcinek w przyszłości;)

Do Marrakeszu dojeżdżamy wieczorem. Mimo późnej pory miasto tętni życiem. To ogromna odmiana po spokojnym i ospałym południu Maroka. Jednak trochę za tłumnie, za głośno i zdecydowanie za dużo pokus;) Na każdym kroku ‘patisserie’, czyli po naszemu cukiernia, z mnóstwem różnorakich ciast, ciasteczek , niezidentyfikowanych łakoci oraz pyszną kawą. Zaraz obok naleśniki, szaszłyki, tajiny, kuskuse oraz stragany ze świeżymi sokami z pomarańczy za jedyne 1,7 pln za mega szklaneJ No tak, po diecie z daktyli, chleba i oliwy oraz rowerowej wersji ‘made by us’ kuskusa (z cukrem, rodzynkami i orzechami) tak szeroki asortyment rarytasów potrafi zawrócić w głowie. I zawrócił;)

Magiczna atmosfera Marrakeszu urzeka nas. Szybko jednak opuszczamy najpopularniejszy i tłoczny plac w mieście (Jemaa el-Fna) i z przyjemnością snujemy się po wąskich uliczkach starego miasta czyli tutejszej mediny. Owoce, świecidełka, tkaniny, przyprawy, perfumy to wszystko można znaleźć na obszernym suku, gdzie zapachy i kolory mieszają się tworząc tajemniczy i orientalny klimat. Spacerując podglądamy codzienne życie mieszkańców miasta, zaglądamy do małych, poukrywanych w zakamarkach uliczek warsztacików,  popijamy słodką jak ulepek herbatę z miętą, zajadamy się pysznym Raib (słodki jogurt), śmiejemy z dzieciakami wybiegającymi ze szkoły. Jest ciepło, słonecznie… I pomyśleć, że za parę dni z odmrożonymi nosami znów będziemy przyodziewać puchowe kurtki i kozaki. No ale na szczęście mamy jeszcze parę dni i dlatego decydujemy się pojechać w stronę Atlantyku i zwiedzić piękną Essaourię.

Choć bardziej turystyczna niż Marrakesz, jest zdecydowanie mniejsza i spokojniejsza. Piękne stare miasto w niczym  nie przypomina marokańskich kasb i medin. Zaprojektowane przez francuskiego inżyniera Theodore Cornutowa bardziej przypomina europejskie starówki. Pikanterii i orientu dodaje panujący  tu arabski chaos;) Szerokie główne ulice, tysiące misternych mozaik okalających drzwi i okna, spasione i mruczące koty wylegujące się na ulicach i arabskich dywanach oraz wszechobecny błękit i biel to właśnie klimat tego miasteczka. Wieczorem obowiązkowo słodka herbatka, którą sączymy przy dźwiękach wydawanych przez lokalną kapelę. Jednak czy to już muzyka i śpiew czy niekontrolowane dźwięki i wrzaski tego do tej pory nie jesteśmy w stanie stwierdzićJ Ale jest miło.  Dodatkowo jest kupa śmiechu gdy słusznych gabarytów kucharz porywa Gosię do tańca. Wesoły grubasek przedstawia się nam jako ‘marokański Makłowicz’. Jak widać ‘nasi tu byli´J

Tego poranka nawoływaniom muezinów wtórują wrzaskliwe mewy. I taki duecik stawia nas na nogi skoro świt bo przecież trzeba ruszyć w powrotną drogę a tu jeszcze tyle do zobaczenia. Spacer po plaży, słodka, energetycznaJ kawka i ulubiony Raib, ostatni rzut oka na miasteczko i wsiadamy na nasze Brennabory. Kierunek Marrakesz skąd już niedługo mamy lot i gdzie będzie czekać na nas Piotr, który dzielnie przebija się przez wysokie góry. Choć piękna nadmorska trasa  nas nie rozpieszcza i serwuje duecik – rowerową klasykę – czyli pod górę z porywistym wiatrem w oczy, szczęśliwe, że znów na trasie, szybko pokonujemy kolejne kilometry.  A pośpiech wskazany bo w Marrakeszu przecież czeka na nas obiecana przez Piotrka imprezka przy jogurtach;) Vive la Marrakech!

Piotr: Nie mogliśmy opuścić Ouarzazate… Ja i dziewczyny, mimo że postanowiliśmy jechać dalej (wprawdzie innymi środkami transportu) wyraźnie mieliśmy problem z odlepieniem się od szyb, za którymi były przepyszne ciasteczka, soki bananowe, naleśniki i te wszystkie pyszności, których nam w ciągu ostatnich kilkunastu dni tak brakowało. Na dodatek poszła mi nie dętka, lecz opona – pan na stacji benzynowej koniecznie chciał to zrobić sam i przepompował. Na szczęście cały czas, jakby przeczuwając ten moment, wiozłem ze sobą oponę zapasową – wędruje ona na koło, a ja, już solo, opuszczam miasto.

Przed wieczorem zdążyłem jeszcze minąć wyglądające nieco kiczowato słynne studio filmowe, w którym kręcono m.in. Gladiatora. Skręcam w pustynię, upatruję sobie fajną przełęcz… gdy do niej docieram, okazuje się, że mam piękny widok na kopalnię manganu. Tak czy owak rozwijam karimatę, śpiwór i pod gwiaździstym do niemożliwości niebem zapadam w czujny sen.

Rano kilka szybkich ruchów, godz. 8:20 i już jestem w drodze! Zagłębiam się w dolinę za Ait-Benhadou i niestety zapominam pilnować, by na komórce był zasięg – w efekcie omija mnie rozmowa z Radiem Szczecin i ze Zbyszkiem Sasem. Cóż, na swoją obronę mam tylko tyle, że przede mną był olbrzymi, 2-dniowy podjazd na przełęcz Tizi-n-Tiszka (2260 m n.p.m.), a nie chciałem zawieść dziewczyn i spóźnić się do Marrakeszu, skoncentrowałem się więc na pedałowaniu.

Choć nie było łatwo! Nie dość, że dolina piękna, obfita w wodę, to tujesi mieszkańcy niezwykle pomysłowo ją wykorzystali, budując setki tarasów i kanałów nawadniających. Między palmami i kaktusami rosną tutaj złocone jesienią, tak przeze mnie ulubione z Beskidów, buki. Choć wciąż tutaj do orki używa się mułów, to wszystkie domostwa są zadbane, a praktycznie każda wioska może poszczycić się kasbą – fantazyjną, niemalże wyjętą z baśni tysiąca i jednej nocy twierdzą, wzniesioną z mieszaniny dostępnej tu czerwonej gleby oraz resztek z pól. Odnoszę wrażenie, jakbym trafił do Szangri-La i gdy już rozpływam się w tej sielance…

Drogę zastępuje mi trzech młokosów. Podjazd stromy, dobywam więc całych sił na najmiększym przełożeniu, a one biegną wzdłuż roweru niczym muchy krążące nad nie mogącą się bronić ofiarą i zaczynają szarpać za wszystko co się da. “Portable!” krzyczy jeden z nich, pokazując na telefon komórkowy zawieszony na mojej szyi z którego leci muzyka i zaraz na siebie – “dawaj komórkę!”. Łagodnie staram się przemówić im do rozsądku, ale gdy jeden z nich otwiera kieszeń plecaka i wyszarpuje z nich większość moich zapasów żywności: banana i ciasteczka, miarka się przebiera!

Ostre hamowanie. Odstawienie roweru na bok (czym niemalże niszczę ulepiony z gliny murek). I dalej, drę się na dzieciaki. A one nic, głupie miny stroją i uciekają z bananem. No nie, tego już za wiele. Rzuczam się w pogoń. One rzucają to, co udało im się wyszarpnąć i w nogi. Gonię je jakąś górską ścieżką przez wioskę, niestety za którymś zakrętem giną mi z pola widzenia. O rany, przecież zostawiłem cały swój dobytek przy drodze w wiosce! Wracam czym prędzej. Ufff, wszystko jest na miejscu. Przy rowere zebrało się już chyba pół wioski zaalarmowane moimi krzykami. Tłumaczę, że chcę porozmawiać z rodzicami tych dzieci, chcę im powiedzieć że tak dziecków wychowywać przecież nie można! Niestety nikt nie chce lub nie potrafi mi ich wskazać. Deliberują. W końcu Fatima, jedyna osoba mówiąca parę słów po angielsku, wychodzi przed gromadkę i zaprasza mnie na herbatę. Odruchowo odmawiam. Maroko to nie Syria, czy mało uczęszczane regiony Turcji lub Jordanii – zaproszenie odczytuję jako typową chęć zarobienia paru dirhamów na naiwnym turyście.

Moja odmowa wzbudziła wyraźnie zdziwienie w gromadce, a zaproszenie zostaje ponowione. Widzę, że chyba źle oceniłem sytuację i z wdzięcznością przyjmuję zaproszenie. Prowadzą mnie do niczym nie wyróżniającego się domu przy drodze. Gdy wprowadzam rower przez wąskie przejście nie mogę uwierzyć własnym oczom. Przede mną rozpościera się spora sala, poduszki leżą na dywanach… Zmieściłoby się tutaj spokojnie kilkadziesiąt osób. Fatima sadza mnie na samym środku i przynosi wymyślne naczynie do mycia rąk. Po chwili na niskim stoliku ląduje nie tylko herbata, ale także jajecznica, podpłomyki (jak zapewne pamiętacie z poprzedniej relacji, po zatruciu na pustyni nabrałem do nich wstrętu; te są jednak bardzo dobre i wcinam je aż mi się uszy trzęsą) i rybka. Po jakimś czasie pojawiają się również mężczyźni, którzy towarzyszą mi w posiłku.

Rozmawiamy. Fatima jak większość Marokańczyków mówi trzema językami: po berberyjsku, arabsku i franckusku. Do tego parę słów po angielsku. Jest prezesem tutejszej spółdzielni kobiet.

Przy drodze nie raz widziałem tutejsze kobiety ugianające się pod ciężarem niesionego na plecach opału. Czasami mam wrażenie, że w takich wioskach wszystko tylko dzięki ich pracowitości i zaradności trzyma się kupy, tym bardziej, że większość mężczyzn, nie licząc starców i dzieci, wyjechała.

Jadę dalej. Cały czas niezmiennie pod górę. W bardzo ubogo zaopoatrzonym sklepie kupuję uniwersalne pożywienie turysty: kus-kus (cena: 2 zł/kg). Krajobraz kosmiczny: góry tutaj są po prostu czerwone. Kopalnia soli. Zniszczona droga. Przełęcz. I nagle inny świat: ludzie mało przyjaźni – to okolice Teluet. Smród rozkładających się śmieci. Cmentarzysko plastikowych torebek. Teluet ma być lokalnym centrum turystyki. Wszyscy patrzą na mnie jak wygłodniałe wilki na tłustą owcę – jestem jedynym turystą w tej mieścienie! Uciekam czym prędzej. Po drodze dzieciaki coś krzyczą, ludzie jacyś nieprzyjaźni… Znajduję miejsce na namiot ukryte w małej dolince. Na szczęście tej nocy nikt mnie nie niepokoi. Tylko zimno dosyć – z mojego namiotu już wyraźnie widzę pobliskie płaty śniegu.

Poranek. Zimno jak cholera, ale trzeba wstawać. Zwijać namiot, śpiwór i w drogę. Zgrabiałymi rękami otwieram mleko kupione w Teluet – jest tak zimne, że w ogóle mnie to śniadanie nie krzepi.

Podjazd. Cały czas niezmiennie w górę. Jak zawieje od pobliskich ośnieżonych szczytów – przechodzą mnie dreszcze. Jak się wyjedzie na słońce i przestanie wiać – pot spływa mi po czole i po plecach. Nic dziwnego, że zaczyna mnie łapać przeziębienie.

Gdy dojeżdżam do skrzyżowania z “czerwoną” krajówką dostrzegam, że pedałuje po niej dwójka rowerzystów. Do skrzyżowania docieramy dokładnie w tym samym momencie. To Francuzi: Ian i Marie. Są w rocznej podróży rowerowej po Europie i okolicach. Razem już docieramy do – jak się okazuje – bliskiej już przełęczy i tak oto magicznym sposobem znowu jest nas trójka!

Ian i Marie są zaprzeczeniem stereotypów krążących o turystach z Zachodu – ich oszczędność zawstydza nawet mnie. Kupujemy składniki na tagine (tażin – danie berberyjskie), którą później zrobimy na naszym biwaku pod drzewem figowym, pierwszy i ostatni raz tuż przy prawdziwej, płynącej rzece. Wieczorem Ian wyciąga akordeon, ja gitarę, rozpalamy ognisko – mimo że jesteśmy dużo niżej, na jakichś 1200 m n.p.m., to jesteśmy po północnej stronie Atlasu i jest bardzo zimno.

Rano zeskrobujemy lód z namiotów. Zjazd, który rozpoczął się na Tich’ce trwa w najlepsze (z wyjątkiem jednego większego, 400-metrowego podjazdu). Do tego wiatr w plecy. Praktycznie nie trzeba pedałować – wystarczy tylko trochę przyhamować na ostrzejszym górskim wirażu. Kilometry “jadą się same” a kamienie wzdłuż drogi w ekspresowym tempie odliczają odległość do Marrakeszu: “71″, “60″, “40″, “26″, “16″, “9″, “4″, “3″, “2″… Nagle, bez żadnego ostrzeżenia, zaczyna się miasto. Zgiełk, nieład, chaos. Droga wprowadza nas prosto do Medyny. Wąskie uliczki pozastawiane są towarem, tłum jest tak gęsty że niedługo rezygnujemy z jechania i prowadząc rowery dajemy się nieść ludzkiej fali, która wyrzuca nas na Dżamaa-el-Efna – magicznym placu pełnym sprzedawców soków, kanapek, kuglarzy, żebraków…

[View with PicLens]

Niebawem pojawiają się Dziewczyny i w ten sposób nasza wyprawa – Etap Specjalny przez Maroko – dobiega końca.

Dziękujemy wszystkim, którzy śledzili nasze przygody i nas wspierali. Dziękujemy osobom, które postanowiły wesprzeć nas wykupując specjalne pocztówki a także naszym sponsorom: Ekos, Kan-Bud, Pluszzz, Med-Aid, Tupperware.

Dziękujemy Radiu Szczecin i Radiu Wnet za możliwość opowiedzenia tego wszystkiego na ich antenach.

Dziękujemy Stowarzyszeniu “Afryka Nowaka” i wszystkim osobom wspierających Sztafetę za pomoc.
Magda, Gosia, Piotr

Celu, którym nie było dokładnie to małe miasteczko, ale po prostu cywilizacja.

Nasze zapasy wody i żywności znajdowały się na wyczerpaniu, to samo można powiedzieć o siłach. A to zaledwie 4 dni na pustyni!

Tagounite, jak chyba każde marokańskie miasteczko, otoczone jest stertami śmieci. Centrum miasteczka to zakurzona droga z Zagory do M’hamid: gdy przejedzie konwój samochodów terenowych, przez jakiś czas trudno dojrzeć drugą stronę ulicy. Są tu trzy hoteliki, drogie tagine i sporo sklepów i serwisów rowerowych, dzięki którym naprawiamy bagażnik Magdy i przerzutkę Piotrka.

Wreszcie na wyciągnięcie ręki mamy takie rarytasy jak chleb, oliwki, pomidory, miód (chociaż sztuczny). Najadamy się do syta a nawet bardziej – błąd!

Choć następnego dnia sprawnie docieramy do Zagory, po drodze podziwiając piękne przełęcze, ostatnie skrawki ergu, most nad rzeką – tak, pierwszą przez nas spotkaną w Maroku płynącą, niewyschniętą rzeką, odwiedzając trwający tydzień raz do roku targ w Amazraou, to jednak wieczorem zaczynają się Piotrka problemy z brzuchem.

Tak, to już drugi raz, gdyż ostatniego dnia na pustyni nie było dobrze. Piotrek prawdopodobnie pił za mało wody, czym naruszył równowagę swojego organizmu. Opychanie się do oporu po bardzo skromnych, pustynnych racjach żywnościowych w sytuacji, gdy organizm nie wrócił jeszcze do równowagi spowodowało, że żołądek postanowił zastrajkować.

W Zagorze czekała już na nas Gosia, która wybrała bardziej lajtowy wariant trasy z Foum-Zguid.

Następnego dnia strajk żołądka Piotrka trwał w najlepsze, zmuszeni byliśmy zostać w Zagorze. Dziewczyny wsiadły na Brennabory i zwiedziły okoliczne gaje palmowe słynące z najlepszych w Maroku daktyli, a Piotrek czas dzielił między nasz kempingowy pokoik i naszą kempingową toaletę.

“Zawsze śmiałem się z Marokańczyków siędzących w kawiarenkach przy drodze i popijających jogurciki. Ot, choćby Hassan, szef wioski Aguard wieczory spędzał wraz z innymi szanowanymi mężczyznami przy herbacie i… małym jogurciku pewnej europejskiej firmy. Uwarzałem, że taka opcja nie wchodzi w grę w przypadku prawdziwych rowerzystów – ci powinni jeść co popadnie, a najlepiej lokalne podpłomyki ze wszystkim, co można znaleźć w przydrożnych stoiskach. Mój żołądek wytłumaczył mi, że się myliłem. Paradoksalnie kilka następnych dni spędziłem powoli rozkręcając się na rowerze i często zatrzymując się nie tylko w przydrożnych krzaczkach, ale i w przydrożnych kawiarenkach na… jogurcika i banana” – zeznaje Piotrek.

Trasa z Zagory do Agdezu przepiękną doliną rzeki Draa zajęła nam 2 dni. Jakaż to odmiana po pustyni. Ile tu życia: zielone gaje palmowe, (na prawdę) płynąca rzeka Draa, ptaki, ludzie! Choć trzeba przyznać, że troszkę trudno się z tym wszystkim na powrót oswoich po pustyni i czasem, nie wiedzieć czemu, tęskimi do tej bezkresnej i bezludnej przestrzeni pozbawionej niemalże całkowicie punktów odniesienia.

Ot choćby: noc, jedziemy przez pustynię przy świetle księżyca.
- Magda, już mi się nie chce, rozbijmy się.
- Dobrze, ale gdzie?
Patrzymy: w lewo – nic, w prawo – nic, do przodu – nic, do tyłu – nic.
- Hmmmm, to może po prostu tutaj, gdzie się zatrzymaliśy?

No ale wracamy do pięknej doliny rzeki Draa, obramowanej wysokimi ścianami surowej, wosokiej na kilkaset metrów skały, jakże kontrastującymi z zielenią, która wypełnia dolinę. Co jakiś czas natrafiamy na ksary – ufortyfikowane wioski i kasby – tutejsze twierdze. Wszystko zbudowane jest z gliny wymieszanej ze słomą. Łatwość i szybkość budowania z tego materiały sprawiły, że budowle są okazałe i bogate w detale. Z drugiej strony słaba odporność sprawia, że wiele z nich szybko zamienia się w na wpół rozpłukane, niezwykle romantycznie wyglądające ruiny.

W niektórych kasbah i ksarah wciąż żyją ludzie, niektóre są zagospodarowane turystycznie, ale te co miały mniej szczęścia, czyli więkoszść z nich, popada w ruinę i pewnie za kilkadziesiąt lat nie zostanie po nich nic, oprócz sterty gliny.

Na nowo poznajemy ciemne strony cywilizacji – Tamezmoute próbują nas naciąć w małej restauracyjce. Ogólnie to ospałe miasteczko pełne oszustów (nawet mały gnojek w sklepie próbował oszukać Magdę) omijajcie z daleka!

Innym ciekawym zjawiskiem są dzieciaki. Pozdrawiają nas i krzyczą Hello! Fajnie, odkrzykuję im to samo. Ale zaraz… to nie hello… to STILO! Daj mi długopis. W repertuarze jest też “un dirham” i bon-bon. Magda odrzykuje: no stilo, no bon-bon, no bank.

W Agdz, za sprawą Gosi która była już tu wcześniej, trafiamy do niezwykle sympatycznego butiku (sklep z pamiątkami dla turystów), jednak nie po to, by robić zakupy, lecz by… spać. Wieczór mija nam przy bębnie, gitarze i berberyjskich śpiewach wraz z pracującym tu Abrahimem a noc spędzamy na grubej warstwie rozłożonych na podłodze dywanów.

Następny dzień to przeprawa do Ouarzazate (Łar-zazat). Droga pnie się coraz wyżej i wyżej a skały, przez które przebija się, przybierają fantastyczne formy – od formacji “tortowych” po spękane, ciosowe ściany kanionów – i kolory – od ciemnego fioletu przez czerwień po jasny żółty i zielony. Nagle na jednej przełęczy widzimy skały białe… Nie, to nie skały, to śnieg! Widzimy najwyższe pasmo gór w Maroku – Atlas Wysoki.

Następuje ciekawe zjawisko: po kilku godzinach podjazdu ciężko już stwierdzić, czy droga idzie do dołu czy do góry. Jakby do góry, ale pedałuje się dziwnie lekko. Innym razem niby do dołu, a ciężko. Ki diabeł? Nie wiadomo, w każdym razie już po zmroku docieramy do Ouarzazate, skąd dzisiaj ślemy niniejszą relację.

Tytułem informacji dla najbliższych nasze plany na najbliższe dni: Dziewczyny jadą do Marrakeszu szybciej (pewnie autobusem niestety przyjdzie nam jechać) by zdążyć zwiedzić jeszcze Fez lub Essaouira, a Piotrek dalej na rowerze do Marrakeszu pobić swój rekord wysokości. Spotkamy się 15-go w tym mieście, a 17-go mamy lot do Niemiec. 18-go insza-Allach powinniśmy być w Polsce.

Miała być pustynia algierska była marokańska, miał być wielbłąd Ueli był osiołek marokański:)

Tak oto spędziliśmy ostatnie dni, które przybliżyły nam trudy podróży Kazika i na własnej skórze odczuliśmy piękno oraz niebezpieczeństwa czyhające na pustyni. Ale od początku.

Po opuszczeniu skromnych ale bardzo gościnnych progów naszych nowych, berberyjskich przyjaciół gotowi na nowa przygodę podążamy w stronę pustyni. Pierwszego wieczoru po rozłożeniu naszego skromnego obozu przychodzi do nas dość nieoczekiwany ale miły gość – zbłąkany, młody osiołek. Od razu chrzcimy go imieniem naszego niedoszłego algierskiego wielbłąda – Ueli.

Dostaje wody i strawy. W między czasie Piotr stwierdza, że skoro osiołek je nasze zapasy to jutro będzie musiał to jakoś odpracować. Pomysł jest prosty – poniesie Piotra graty… Choć Piter pomysł polubił, osiołkowi do gustu najwyraźniej nie przypadł i sprytnie, gdy śpimy, zawija się i pomyka w siną dal…

Z rana ochoczo, choć nieco smutni po stracie nowego kompana, ruszamy w drogę. Daleko nie ujeżdżamy jak łapiemy pierwsza gumę…i tak od tej pory już na przemian Magda z Piotrem łapią je średnio co 15 min. Kamień, łatka, kolce, łatka, kamień, kamień, łatka, kolce itd. I dzięki temu;) powstaje nowa, serwisowa pozycja rowerowa ochrzczona przez nas ‘Na Nowaka’. Od teraz łatamy dętki bez ściągania całego bagażu z naszych dzielnych Brennaborów:)))

Tego dnia jedynie Gosi udaje się wygrać gumową batalię i cało dojechać do celu. A celem jak się okazuje dość szybko jest najbliższe wzniesienie. Na jego zboczu chowamy się w pośpiechu przed nadciągającą najprawdziwszą piaskową burzą! Jest bardzo wietrznie i mnóstwo piachu. Udaje nam się w tym piaskowym zamieszaniu rozbić namiot w kamiennym kręgu, który jest pozostałością po namiocie nomadów.

Burza przetrwana. Rano pozostaje nam wysypać piach ze wszystkich zakamrków, począwszy od namiotu a skończywszy na Piotrze, który swoim starym zwyczajem i tym razem nie skalał się spaniem w namiocie;) Tego ranka nastaje też czas trudnych decyzji. Zastanawiamy czy brnąć dalej w piękną ale niegościnną pustynię czy jednak zawrócić?? Gosia po nieprzespanej, burzowej nocy stwierdza, że jednak chciałaby zobaczyć też inne rejony Maroka a czas naszej wyprawy nieubłaganie zbliża się ku końcowi. Magdę i Piotra ciągnie dalej w pustynię…

Po przeanalizowaniu wszystkich za i przeciw postanawiamy się rozdzielić i spotkać po paru dniach w Zagorze kontynuując znów wspólnie podróż. Zatem na parę dni losy głównych bohaterów tej opowieści biegną dwoma równoległymi torami.

Magda i Piotr vs. pustynia

Komu w drogę temu pustynia – z takim oto nastawienie ruszamy w dalszą drogę. Hamada, czyli pustynia kamienista, rozciąga się po horyzont. Asfaltu brak, trasy brak, jedynie wąziutkie, kamieniste dróżki nomadów prowadzą nas dalej i dalej. I jest! Przed nami wyrasta opuszczony fort do którego mieliśmy dojechać dzień wcześniej. Zaraz za nim zaczyna się pustynia solna, a po prawej towarzyszy nam na horyzoncie erg. Po kamienistym szlaku, błyszcząca, solna nawierzchnia jest prawdziwą nagrodą i pozwala na osiągniecie wręcz zawrotnych prędkości;) No oczywiście relatywnie do tych jakie osiągaliśmy na kamienistym szlaku (około 6km na h). Jest pięknie i od razu zapominamy o tym jak ciężko się przed chwilą jechało. Dwa punkty na naszym szlaku to widoczne na mapie Marabut (grób świętego) oraz święte źródełko. Z zaskoczeniem odkrywamy, że wokół grobu ciągle istnieje osada a w niej pomieszkuje nawet paru mieszkańców. Namawiają nas na nocleg i kuszą Piotra wspólną grą na gitarze. Przed nami jednak jeszcze kilka planowych km i nagle Magda staje się żoną heterą;) Nie pozwala mężowi na miły wieczór w gronie nowo poznanych kolegów.

Jedziemy dalej. Nagle na kamienistych wybojach, przecierając z niedowierzania oczy, widzimy dwóch strudzonych drogą rowerzystów. Tak, to tacy jak my, narwani szaleńcy z Francji. Wymieniamy się informacjami odnośnie drogi i dowiadujemy się (na nasze szczęście!), że czeka nas 10km piaszczystych wydm jak źle wybierzemy kierunek. Czyli od tej pory jedziemy ciągle najbardziej w lewo:)

Dobrze się jedzie więc mimo zapadnięcia zmroku jedziemy dalej. Tylko księżyc oświetla nam drogę, kamienie wyskakują spod kół, pustynię spowija totalna cisza a my gnamy jak szaleni! Gnamy bo cudnie jest.

I tej nocy mamy niespodziewanego gościa w naszym obozowisku. To staje się już jakąś tradycją:) Tym razem to Omar – nauczyciel z nomadyjskiej szkoły, która okazuje się być namiotem po sąsiedzku. Opowiada o Maroku, o pustyni, o waśniach i kłopotach tutejszych plemion. Jemy wspólnie przez nas przygotowany kus kus (na słodko). Oczywiście jemy z jednej miski jak na prawdziwych polskich nomadów przystało:). W nocy najwyraźniej ściągamy duchy przodków zamieszkujących tu plemion – Magda ma wrażenie, że ktoś kręci się dookoła namiotu a rano z jej opony całkowicie znika powietrze. Piotr ma dziwne sny i jego tylna przerzutka jest zerwana. Niestety, nie mamy linki i Piotr zmuszony jest do dalszej jazdy bez działających przerzutek. No cóż, zbieramy się i idziemy odwiedzić Omara w jego malutkiej szkole. A szkoła to dobrze wydane przez włoską organizację 1000 euro miesięcznie. Organizacja ta koordynuje cały szkolny projekt. Tego dnia wpadamy jeszcze na herbatkę do nomadów zamieszkujących pustynię. Tak na prawdę to poszukujemy chleba bo zapasy już na wyczerpaniu a dostajemy pyszne daktyle. Piotr w zamian naprawia rower dzieciaków i wszyscy zadowoleni z dobitego targu;)

Na pustyni dróg tyle ilu wędrowców. I tu szósty zmysł orientacji Piotra i jego wrodzony GPS nomadyjski doprowadza nas do świętego źródełka. Zmęczeni liczymy na łyk zimnej wody w tej cudnej oazie. Niestety źródełko się popsuło i nie ma zdatnej do picia wody… Spotkani w oazie amerykanie, którzy przyjechali tu z Mhamid jeepem z kierowcą, częstują nas chlebem i wodą. Piotr stwierdza, patrząc na już prawie bez sił Magdę – ‘teraz to każdy by się nad Tobą zlitował’:) Nasz cel tego dnia to złapanie zasięgu na marokańskiej komórce. Przecież jutro ma dzwonić Zbyszek i Radio Szczecin będzie się z nami łączyć o 10. Więc jedziemy i szukamy. Udało się, mamy! To pozostaje rozbić namiot. Ale gdzie? No jak to! Gdziekolwiek! Na płaskiej i pozbawionej roślinności pustyni będzie nas i tak zewsząd widać.

Po lodowatej, pustynnej nocy, nastaje upalny pustynny poranek. Piotr opowiada o naszych perypetiach w radio i jedziemy dalej. Dziś koniecznie musimy dojechać do jakiejś cywilizacji bo na cały dzień została nam butelka wody i menażka kaszy ugotowanej dzień wcześniej. Pod koniec dnia jesteśmy już śmiertelnie zmęczeni a trasa na ostatnich kilometrach bynajmniej nie rozpieszcza.

Piotr dodatkowo źle się czuje…

Nie mamy już nawet sił na strzelanie fot pięknym krajobrazom. W ciszy i automatycznie już ściskając mocniej za kierownicę na kolejnych kamienistych wybojach pokonujemy ostatnie kilometry. Spotykamy 4 Hiszpanów jadących na motorach tą samą trasę co my. Z niedowierzaniem słuchają o naszej szalonej przeprawie i dowiadujemy się, że jeszcze 20 km do wioski. Umawiamy się na spotkanie i wspólną kolację wieczorem lub akcję ratowniczą jakbyśmy się gdzieś po drodze zapodziali:)

Po 4 nocach i 3 dniach na pustyni, burzy piaskowej, jazdy po piachu na Nowaka, milionach przejechanych kamieni na 170 kilometrach byłej trasy rajdu Paryż – Dakar oraz hektolitrach wylanego potu stajemy w Tagounite. Cywilizacja! Prysznic i jedzenie!

Teraz już na własnej skórze odczuliśmy jak ciężko miał Kazik, jak musiał walczyć z samym sobą aby dobrnąć do celu. I uwierzcie, pustynne bezdroża łatwymi do pokonania o własnych siłach nie są. Pustynia jest piękna ale i też wielce kapryśna. A jak się okazało najgorszym wrogiem człowieka na niej nie jest wcale brak jedzenia czy upał ale muchy. Te bestie atakują stadami wszystko co się rusza. Możesz machać rękoma ile wlezie a one sobie z tego nic nie robią i uparcie siedzą Ci na nosie.;)

Pustynia za nami, droga na Marrakesz i nowe przygody przed nami. Ale o tym i o perypetiach Gosi na jej trasie już w następnej relacji.

Magdalena, Gosia i Piotr

P.S. Zdjęcia dorzucimy wkrótce.

To miasteczko będące jednocześnie mekką wspinaczy górskich a jednocześnie miejscem, gdzie koncentruje się handel z okolicznych dolin opuściliśmy dopiero wczesnym popołudniem. Przed nami stało wszak wyzwanie, do którego należało się odpowiedno przygotować.

Na liście zakupów znalazła się więc przede wszytkim woda (dużo wody!), kuskus, bakalie, olej z Agaru wymieszany z orzechami (daje kopa!), olej z oliwy, podpłomyki.

Z ulgą opuściliśmy gwarny ośrodek handlowy by już po kilku kilomentrach znaleźć się na przepięknym górskim pustkowiu. Dookoła wznosiły się fantazyjne szczyty z przyjmującej zdawałoby się wszystkie możliwe odcienie czerwieni skały.

Niebawem też rozpoczęła się mozolna wspinaczka… Serpentyny drogi wyprowadziły nas w końcu na przełęcz 800 m nad Tafraoute. Zaczął się piękny zjazd, ale niebawem nastał też zmierzch. Piotrek wypatrzył niezłe miejsce na rozbicie namiotu – w dolinie wśród rosnących tam drzew palmowych i oliwkowych. Okazało się, że dolinka ta ma już mieszkańca. Okazał się być nim dzik. Postanowiliśmy oszczędzić mu i sobie stresu i pojachaliśmy dalej, ostatecznie rozbijając się w uedzie (dolina rzeki okresowej) pod drzewem palmowym. Czy niezwykła przejrzystość powietrza i możliwość podziwiania drogi mlecznej w pełnej okazałości były warte porannego przymrozka – tu zdania są podzielone, jedno i drugie stało się wszak faktem. W takich chwilach, gdy gwiazdy wydają się być tuż na wyciągnięcie ręki, a dookoła nie ma nic prócz górskich grzbietów i dzwoniącej w uszach ciszy przypominamy sobie, że jesteśmy dziećmi wszechświata oraz to, jak niewiele do szczęścia potrzeba.

Kolejnego dnia w dalszym ciągu opuszczaliśmy się serpentynami na dół, a zbocza doliny rosły i niebawem zamieniły się w strome ściany. Cała sceneria przypominała Kanion Kolorado z tym że… Nagle zza zakrętu wyłoniły się palmy. Niedługo potem jechaliśmy wśród ich ożywczego cienia i szmeru tu i uwdzie płynącej specjalnymi kanałami wody przez przepiękną oazę Ait Mansur. Przejście ze świata pustynnych gór w soczyście zieloną świątynię życia było tak niespodziewane, że jedyne co mogliśmy zrobić to uśmiechać się do siebie jak głupi, a w krótce potem chłonąć spokojne życie oazy obżerając się przepysznymi daktylami popijanymi herbatą z ziołami.

Wszystko co dobre kiedyś się kończy, tak stało się i z naszą oazą. Teraz mieliśmy stawić czoła największemu wyzwaniu: przejechać przez ledwo zaznaczoną na mapie dolinę (niezaznaczoną na tejże mapie drogą) ok. 50 km na południe i w ten sposób dostać się do pustynnej krajówki N12. Cała sprawa nie zapowiadała się zbyt dobrze, gdyż poniekąd sympatyczni panowie z Gandarmerie nie potrafili nam odpowiedzieć, gdzie owa dolina się zaczyna. To samo kierowcy i przechodnie. Właściwie to nie – wszyscy coś tam nam radzili i jakby wiedzieli, tylko że każdy co innego i jakoś tak bez przekonania. Koniec końców wyciągneliśmy laptopa ze zgranymi zdjęciami satelitarnymi terenu (polecamy tą metodę) i nie dając wiary nikomu oprócz jednego kierowcy ciężarówki (który z resztą mówił tylko po berberyjsku, ale gestykulował na tyle sugestywnie, że w połączeniu ze zdjęciami satelitarnymi mieliśmy jako takie pojęcie gdzie jechać) ruszyliśmy w drogę.

Jedziemy jedziemy, podjazdy strome jak cholera, rowery trzeba wpychać do góry. W końcu docieramy do kamienistego traktu. Dosyć szybko przekonujemy się, z czym będziemy mieli do czynienia: jest to szlak wyjeżdżony przez ciężarówki dnem kamienistego uedu. Kamienie uciekają spod kół, obciążonymi dodatkowym ładunkiem wody i jedzenia rowerami rzuca na wszystkie strony. Poruszamy się z prędkością piechura, ale i tak jesteśmy szczęśliwi, że w ogóle da się jechać. Alternatywą byłoby wracanie się kilkudziesięciu km po stromym terenie i szukanie objazdu.

W miejscu, gdzie ściany kanionu oddalają się od siebie tworząc “patelnię” rozbijamy namiot. Wokół nie ma żywej duszy, nie licząc świastaków czy innych wiewiórek, które mieszkają tuż obok pod rachityczną kupką krzaków. Szybko zbieramy rozrzucone tu i ówdzie gałązki i rozpalamy ognisko – nasze pierwsze w Maroku! Gotujemy na nim herbatę, Piotrek gra na gitarze… Otaczające nas piękno afrykańskiej nocy znowu odbiera nam dech w piersiach.

Kolejny dzień to wydawałoby się nie kończąca się przeparawa po dnie kamienistego uedu. Nie jest jednak nudno. Skały po obydwu stronach przesuwają się, tworząc urzekające widowisko fantazyjnych kształtów i kolorów. Na drodze spotykamy nielicznych pasterzy i ich trzodę: osły, wielbłądy, kozy. Magda po jednym z licznych upadków gubi śrubkę od bagażnika. Piotrek zjeżdżając ze zbocza uedu traci panowanie nad kierownicą i łapie gumę. Jedynie Gosia wychodzi z tej przeprawy w miarę bez szwanku, choć i ona ma posiniaczone nogi.

Wieczorem najpierw dziewczyny, a później Piotrek, docierają do pierwszych zabudowań. Chyba nigdy, przynajmniej na tej wyprawie, nie cieszyliśmy się tak na widok ludzkich siedzib i tlących się w ich oknach świateł. Wreszcie zaczyna się asfalt. Spotykamy się w największej wiosce w okolicy – Agardzie – i przy herbacie i omlecie, oraz głośnym dopingu oglądanym chyba przez pół wioski w telewizorze meczu Algieria-Maroko, przypadkowo poznajemy tutejszego “wodza” czy jak kto woli szefa lokalnego urzędu gminy. Hassan, bo tak się nazywa, jest sympatycznym facetem o typowo murzyńskiej urodzie. Wyciąga komórkę i dzwoni dowiedzieć się, co z hotelem, tymczasem Maroko ku ogólnej radości wygrywa 1:0. Otóż jest dobrze: właściciel hotelu przyjdzie go dla nas otworzyć. Jesteśmy jedynymi gośćmi. Po tej stronie Anty-Atlasu noce są dosyć ciepłe, nocleg na podłodze, jaki oferuje jedyny w okolicy hotelik, zupełnie wystarcza nam do odbudowania nadwątlonych sił. Z informacji praktycznych: taki nocleg wraz ze śniadaniem kosztuje tutaj dla 3 osób niecałe 15 euro.

Na śniadanie znowu omlet – zdecydowanie mamy już dosyć omletów, nie możemy zrozumieć jak to jest, że każdego dnia mijamy stada liczące setki kóz i owiec, a mięsa w wioskach nigdy nie ma. Jakby tego było mało okazuje się, że jedno z jajek, z których zrobiony był omlet Piotrka było nieświeże. Magda też nie czuje się najlepiej, mimo tego po wjechaniu na “czerowoną” N12 szybko połykamy kilometry, przemieszczając się na wschód wzdłuż jednego z ostatnich pasm Anty-Atlasu i olbrzymiej doliny okresowej rzeki Draa. Na horyzoncie po południowej stronie widać szczyty leżące już w Algierii… Tak blisko naszego niedoszłego celu wyprawy jeszcze nie byliśmy. A tymczasem cieszymy się, że po Maroku możemy podróżować “na luzie”, bez obstawy dwóch dżipów i z możliwością rozbicia namiotów na pustyni gdziekolwiek zechcemy…

Tak też robimy i po ominięciu paru niezbyt sympatycznych i bardzo biednych oaz rozbijamy się w piaszczystym uedziku – jest w nim akurat dosyć miejsca, by rozłożyć namiot dla Magdy i Gosi oraz karimatę dla Piotrka. Okolica wygląda zupełnie jak sawanna – tu i ówdzie rosną rozłożyste, lecz niskie drzewa, a tam gdzie jest więcej wody – palmy. Między nimi pasą się stada kóz. Po spektakularnym zachodzie słońca rozpalamy ognisko, gotujemy strawę. Podpłomyki zwęglone w ognisku zdecydowanie poprawiają stan żołądku Piotrka, choć nie można tego samego powiedzieć o jego prawym stawie biodrowym. Znowu “odpalamy” gitarę, odpalamy też palmę… na prawdę! Taki uschnięty pień palmy leżał sobie w okolicy – okazało się, że pali się powoli i znakomicie spełnia dwie funkcje: kuchni i pieca. Nad ranem wciąż się tli i grzeje!

Rośliny, żeby przetrwać na tym półpustynnym terenie, chwytają się wszelkich sposobów. Wiele z nich ma kolce, nic dziwnego więc że nawet jeszcze dobrze nie ruszyliśmy, a już z opony Magdy trzeba było wyciągać długiego na poznokcia kolca.

- To co, może zamacham na ciężarówkę? – pyta Gosia.
- Machaj, nie zaszkodzi!

No i zamachała. Od razu za pierwszym machnięciem przejeżdżająca ciężarówka zatrzymała się niemalże z piskiem opon. Panowie żandarmii mieli uśmiech od ucha do ucha, gdy zobaczyli dziewczyny. Niestety poziom optymizmu nieco spadł, gdy zobaczyli Piotrka. Tak czy owak nie było już odwrotu i wrzuciliśmy rowery na pakę olbrzymiej wojskowej ciężarówki marki Pegasus z napędem 6×6, a sami, razem z żandarmami, wpakowaliśmy się do szoferki. Dwa miejsca na pięć osób… dało radę, choć może szczyt luksusu to to nie był. Za to jazda tym wojskowym sprzętem przez pustnię, na widok którego wszystkie samochody potulnie zjeżdżały na pobocze, sprawiła nam… no dobra, przynajmniej Piotrkowi, dużo frajdy!

Niektórzy z Was może znają Kubę Pająka? Jest to jeden z trzech inicjatorów Sztafety (zajrzyjcie w zakładkę “Uczestnicy”). Jakie było nasze zdziwienie, gdy po wyładowaniu rowerów w Tata i finalnym zlokalizowaniu i zalepieniu wszystkich dziur w kole Magdy podszedł do nas Kuba Pająk i zapytał, czy może nam pomóc? No dobra, to nie był Pająk, ale jego marokańskie wcielenie. Berber imieniem Józef o błękitnych oczach. Wyglądał dokładnie jak Kuba Pająk, z tym że nie miał dredów i miał nieco ciemniejszą karnację.

Youssiff od razu przypadł nam do gustu i po przepsznym Tażini (to nasza ulubiona potrawa podawana w misach z kapturem) i Zupie (tak, TEJ zupie) wybraliśmy się z nim na zwiedzanie miasta. Potem okazało się, że Youssiff dysponuje winem, co znacznie skróciło czas oczekiwania na autobus do Foum-Izgid.

[View with PicLens]

Teraz siedzimy w autobusie, za oknem widać kontury gór i wiszący nad nimi półksiężyc. W telewizorze wyświetlane są jakieś marokańskie niezwykle grube i umalowane tancerki. Piotrek pisze relację, Magda zaglądając mu przez ramię też, Gosia śpi.

Aha, Magda i Piotr od dzisiaj są małżeńśtwem – ślubu udzielił lokalny sprzedawca biżuterii na Sukku (targowisku) wraz z Youssiffem Nie no, tak na serio założyliśmy obrączki tylko po to, żeby Magda miała choć trochę spokoju od zlatujących się do niej jak ćmy do ognia niezbyt sympatycznych typów o niedwuznacznych zamiarach. Teraz wystgarczy “this is my husband” i pokazać obrączkę (po 2,5 dirhama, czyli po ok. 1 zł sztuka)… i spokój. To działa!

W tym miejscu relacja miała się kończyć, ale nie! W autobusie poznajemy przesympatycznego gościa o imieniu Abdellah, który zaprasza nad do siebie do domu. Tam poznajemy jego równie sympatycznego kompana, Hassana. Teraz, gdy dopisuję te słowa, jest poranek, a my jesteśmy po nocy pełnej rozmów, oglądania filmów, kursie robienia herbaty po marokańsku i kus-kusa, a dzisiaj mamy się nauczyć robić Tażini (Tagine).

Przed nami jakieś 150-170 km mało uczęszczanym szlakiem na wschód w kierunku Ergu (znowu wsiadamy na rowery). Po drodze jest zaznaczona tylko jedna rzecz: “święte źródełko”. Co to jest, być może zobaczymy, a Wy, insza-Allach, dowiecie się z następnej relacji.

Pozdrawiamy z Maroko – Maroko jest spoko!